Yemek
Yaşam
Teknoloji
Seyahat
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Ünlü aşınmasına uğrayan bazı kelimeler :
Ünlü sertleşmesi ve ünsüz sertleşmesi Türkçe dilbilgisinde iki farklı ses olayını ifade eder. Ünlü sertleşmesi, "niye" örneğinde olduğu gibi, "ne-y-e" şeklinde bir daralma ile gerçekleşir. Ünsüz sertleşmesi ise, sert ünsüzlerle (ç, f, h, k, p, s, ş, t) biten kelimelere, yumuşak ünsüzlerle (b, c, d, g) başlayan ekler geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşerek p, ç, t, k seslerinden birine dönüşmesi durumudur. Örnekler: dolap + da → dolapta; aç + dı → açtı; kitap + cı → kitapçı. Özel isimlerde bu kural uygulanmaz.
Hayır, ünlü düşmesi ve ünlü yumuşaması aynı şey değildir. Ünlü düşmesi, kelimenin aslında var olan bir ünlü harfinin, genellikle ikinci hecede, ünlü harfle başlayan bir ek alındığında düşmesidir. Ünlü yumuşaması ise, kelimenin sonunda "p, ç, t, k" sert ünsüzlerinden biri varsa ve kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında bu sert ünsüzlerin yumuşayarak "b, c, d, g" seslerine dönüşmesidir. Örnek: - Ünlü düşmesi: "burun + u → burnu". - Ünlü yumuşaması: "kitap + ı → kitabı".
Hayır, ünlü daralması ve ünlü değişimi aynı şey değildir. Ünlü değişimi, kelime köklerinde ses değişmesine nadiren rastlanır ve yalnızca "sen" ve "ben" zamirlerine yönelme hali eki eklendiğinde meydana gelir. Ünlü daralması ise, -e, -a ünlüsüyle biten fiillere -yor eki geldiğinde bu kelimelerde daralma meydana gelmesi ve -ı, -i, -u, -ü şeklinde değişmesidir. Örnekler: bekle + yor → bekliyor (e daralarak i olur); anla + yor → anlıyor (a daralarak ı olur); dile + yor → diliyor.
Ünlü aşınması, Türkçede iki ünlü harf yan yana gelmediği için bazı kelimeler birleşirken bir ünlü harf düşmesi durumudur. Bu olay, kelimenin anlam bütünlüğünü korumak ve daha akıcı bir kullanım sağlamak amacıyla gerçekleşir. Bazı ünlü aşınması örnekleri: ne + asıl → nasıl; kahve + altı → kahvaltı; cuma + ertesi → cumartesi; ne + için → niçin; sütlü + aş → sütlaç.
"Hızla" kelimesinde ünlü daralması yoktur. Ünlü daralması, Türkçede a veya e ünlüleriyle biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, fiilin son hecesindeki ünlü harfinin ı, i, u veya ü ünlülerinden birine dönüşmesi durumudur. "Hızla" kelimesi, "-la" ekiyle oluşturulmuş bir sıfat-fiil olup, bu tür kelimelerde ünlü daralması gerçekleşmez. Örneğin, "hızlı" kelimesine "-ca" eki geldiğinde daralma olmaz: "hızlıca".
Aşınma ses olayı, birleşik kelimelerde veya yardımcı fiillerle yapılan yapılarda, iki kelimenin birleşmesi sırasında ilk kelimenin sonundaki ünlünün düşmesiyle oluşur. Aşınma ses olayına bazı örnekler: Kahve + altı > Kahvaltı. Ne + asıl > Nasıl. Pazar + ertesi > Cumartesi. His + etmek > Hissetmek. Kayıp + olmak > Kaybolmak.
Ünlü Birleşmesi (Aşınması) Örnekleri: Kahve + altı = Kahvaltı Ne + asıl = Nasıl Cuma + ertesi = Cumartesi Pazar + ertesi = Pazartesi Sütlü + aş = Sütlaç Ünlü Aşınması (Düşmesi) Örnekleri: Kaynanam bugün bize geldi (kaynana = kayın + ana) Burun + u = Burnu Karın + ı = Karnı Ağız + ı = Ağzı Yanak + ı = Yanağı
Blog
Vakitçi ne iş yapar?
Ünlü aşınmasına uğrayan kelimeler nelerdir?
Türk alfabesinde 16 harf neden yok?
Umum ne demek?
Rüyalar ne zaman gerçeğe dönüşür?
Tekdüzelik ne demek paragraf?
Rüyada havuz görmek ne anlama gelir?
Yeşil neden kod adı?
Rüyada yanlış trene binmek ne anlama gelir?
Tevellüt ne demek?
Y harfi ile başlayan kaç tane isim var?
Züğürt ne anlama gelir?
Tavır ne anlama gelir?
Rüyada öküz kovalaması ne anlama gelir?
Özsu bulmaca cevabı nedir?
Çulluk bulmaca ne demek?
Yemek kelimesinin zıt anlamlısı nedir?
Rüyada silah ve tüfek görmek neye işarettir?
Rüyada oyun oynadığını görmek neye işarettir?
Rüyada otobüsle yolculuk yapmak neye işarettir?
Ş ile şehir ve ülke nedir?
Rüyada yeni terlik görmek nedir?
Ship ne anlama gelir?
Rüyada sarı limon görmek ne anlama gelir?
Rüyada kek görmek ne demek?
Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer ne demek?
İlkbahar nasıl yazılır TDK?
Şahıs ve kişi eş anlamlı mı?
Rüyada yabancı bir erkek tarafından tacize uğramak ne anlama gelir?
Rüyada tereyağı yapmak ne anlama gelir?
Yadıma düştü ne demek TDK?
Sudenaz ismi ne anlama gelir?
Sınıf ve derslik eş anlamlı mı?
Yare ne demek?
İntim ne demek?
Ölüler bizi duyar mı?
Terea amber ağır mı?
Ulan ne anlama gelir?
Rüyada kendi oğlunun evlendiğini görmek ne demek?
When were you born cevabı nasıl verilir?