İstiklal Mahkemeleri ve Firariler Kanunu'nun amacı, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ve sonrasında düzeni sağlamak ve güvenliği artırmaktır. Asker kaçaklarını yargılamak. İsyan ve casusluk gibi vatana ihanet sayılan suçları önlemek.


İstiklal Mahkemeleri ve Firariler Kanunu'nun amacı nedir?

İstiklal Mahkemeleri ve Firariler Kanunu'nun amacı , Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ve sonrasında düzeni sağlamak ve güvenliği artırmaktır.

İstiklal Mahkemeleri'nin amaçları :

  • Asker kaçaklarını yargılamak .
  • İsyan ve casusluk gibi vatana ihanet sayılan suçları önlemek .
  • Halkı isyana teşvik eden faaliyetleri durdurmak .

Firariler Kanunu'nun amaçları :

  • Asker kaçaklarını cezalandırmak .
  • Firarilerin teşvik edilmesini engellemek .
  • Düzenli ordu kurulmasını sağlamak .

Tekalifi Milliye emirlerinin yerine getirilebilmesi için komisyonlar ve aynı zamanda yaşanabilecek sorunlar ile ilgili İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. Buna göre Mustafa Kemal TBMM adına hangi yetkileri kullanmıştır?

Mustafa Kemal Atatürk, Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin yerine getirilebilmesi için yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kullanmıştır. Yasama yetkisi: 5 Ağustos 1921'de çıkarılan 144 numaralı Başkumandanlık Kanunu ile TBMM, yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir. Yürütme yetkisi: Mustafa Kemal, yasanın kendine tanıdığı yetkiye dayanarak, 7-8 Ağustos 1921 tarihlerinde Tekâlif-i Milliye Emirleri'ni yayımlamıştır. Yargı yetkisi: Emirlerin uygulanmasını sağlamak için kararları kesin olan İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. Bu yetkiler, hızlı karar alıp uygulamak amacıyla kullanılmıştır.

İstiklal ne anlama gelir?

İstiklal kelimesi, Arapça kökenli olup "bağımsızlık" anlamına gelir. Ayrıca, "buyruk altında bulunmamak", "kimseye hesap vermemek" ve "kimsenin boyunduruğu altında yaşamamak" gibi anlamlar da taşır. Özellikle tarihsel bağlamda, bir ülkenin yabancı bir gücün egemenliğinden kurtulması ve kendi bağımsızlığını kazanması anlamında kullanılır.

İstiklal Mahkemeleri'nde kaç idam kararı verildi?

İstiklal Mahkemeleri'nde toplam 576 idam kararı verilmiştir. Birinci dönem mahkemelerde ise resmi kayıtlara göre 1054 idam kararı verilmiştir. Toplamda bütün idam kararlarının sayısı ise 1630 kişi olarak belirtilmiştir. Bu sayılar, asker kaçaklarıyla ilgili kararlar ve sıkıyönetim mahkemelerinin verdiği idam kararlarını içermemektedir.

Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri neden çıkarılmıştır?

Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri'nin çıkarılma nedenleri şunlardır: Hıyanet-i Vataniye Kanunu: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) otoritesini güçlendirmek. TBMM aleyhinde propaganda yapanları ve isyan çıkaranları cezalandırmak. Savaştan kaçanları yakalamak. Türk ordusuna ait silah ve cephaneliği çalanları yargılamak. İstiklal Mahkemeleri: Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun uygulanmasını sağlamak. Ayaklanmaları bastırmak ve ülkede barış ortamı sağlamak. Kurtuluş Savaşı sırasında düşman ordularıyla anlaşmaya varan ve vatana ihanet suçunu teşvik eden çete üyelerini yakalamak. Bu kanunlar, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında ve cumhuriyetin ilanına zemin hazırlanmasında önemli rol oynamıştır.

Ayaklanmalara karşı İstiklal Mahkemeleri neden kuruldu?

İstiklal Mahkemeleri, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ve sonrasında ayaklanmaları, asker kaçaklarını, casusları ve bağımsızlık hareketini engelleme amacıyla propaganda yapanları yargılamak için kuruldu. Kurtuluş Savaşı sırasında (1920-1922) kurulan İstiklal Mahkemelerinin bazı amaçları: Cephe gerisinde kamu düzenini ve güvenliği sağlamak. Asker kaçaklarını önleyerek orduyu güçlendirmek. Cumhuriyet döneminde (1923-1927) kurulan İstiklal Mahkemelerinin bazı amaçları: Siyasal iktidarın politikalarına karşı gelen ağır eleştirileri bastırmak. Devrimlerin başarıya ulaşması için her türlü muhalefeti susturmak.

Hiyaneti Vataniye Kanununa göre İstiklal Mahkemeleri'nin görevi nedir?

Hıyanet-i Vataniye Kanununa göre İstiklal Mahkemelerinin görevi, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ayaklanma çıkaran ve yağmaya girişenleri, bozguncuları, orduya ait silah ve mühimmatı çalanları, casusları, asker kaçaklarını ve bağımsızlık hareketini engelleme amacıyla propaganda yapanları yargılamaktır. Bu mahkemeler, olağanüstü ve aceleyi gerektiren durumlarda zanlının yakalandığı yerdeki ceza mahkemesi olarak da yargılama yapmaya ve karar vermeye yetkiliydi. İstiklal Mahkemelerinde sanıkların itiraz yani temyiz hakkı bulunmuyordu; kararlar hâkimlerin vicdani kanaatine göre veriliyor ve derhal infaz ediliyordu.

İstiklal Mahkemeleri ne zaman kaldırıldı?

İstiklal Mahkemeleri, 7 Mart 1927 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı karar ile kapatılmıştır.

Diğer Hukuk Yazıları
Hukuk